Corona en voorkomen van bestuurdersaansprakelijkheid

Corona en voorkomen van bestuurdersaansprakelijkheid

6 tips om aansprakelijkheidsrisico’s te voorkomen en 5 tips om het risico op bestuurdersaansprakelijkheid te beperken.
Pagina afdrukken
De coronacrisis stelt ondernemers en bestuurders van ondernemingen voor een grote uitdaging. Hoe gaat de directie om met dalende inkomsten en eventuele betalingsproblemen? Loopt een bestuurder persoonlijk risico’s als de onderneming niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen?

Algemeen

Algemene regel is dat een rechtspersoon, bijvoorbeeld een B.V. of N.V., aansprakelijk is voor haar eigen schulden. De onderneming gaat zelfstandig verplichtingen aan en is jegens anderen gehouden om haar verplichtingen na te komen. Onder bijzondere omstandigheden is, naast aansprakelijkheid van die vennootschap, ook ruimte voor aansprakelijkheid van een bestuurder van de vennootschap. Voor het aannemen van bestuurdersaansprakelijkheid is vereist dat die bestuurder ter zake van de benadeling persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt.
 
In sommige gevallen kan de bestuurder dus in privé aansprakelijk zijn voor schulden en verplichtingen van de vennootschap. Daarvan kan sprake zijn indien een bestuurder van een rechtspersoon kan voorzien dat de vennootschap niet aan bepaalde verplichtingen zal kunnen voldoen. Als de bestuurder namens de vennootschap toch deze verplichtingen aangaat en de vennootschap deze vervolgens niet kan nakomen, kan dit leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder tegenover de vennootschap en schuldeisers van de vennootschap. Wanneer de vennootschap onverhoopt failliet gaat, loopt de bestuurder ook het risico om door de curator te worden aangesproken.

Enkele tips om aansprakelijkheidsrisico’s te voorkomen

Hoe kan uw klant het risico op bestuurdersaansprakelijkheid tijdens de coronacrisis zoveel mogelijk beperken? Enkele aandachtspunten en tips brengen we hierbij onder uw aandacht:
 
1. Maak een financieel en juridisch plan van aanpak.
Breng de lopende financiële en juridische verplichtingen van de vennootschap in kaart. Doe dit ook voor de verwachte inkomsten van de vennootschap. Bespreek de prognoses met uw klant en maak een plan om aan de verplichtingen van de vennootschap te voldoen. Onderzoek hierbij ook (alternatieve of nieuwe) financieringsmogelijkheden. Schakel eventueel externe deskundigen hierbij in. Controleer de contracten van de onderneming op mogelijke bepalingen waarmee u uw voordeel kunt doen (zoals overmachtclausules).

Bespreek met uw klant of deze de algemene voorwaarden en lopende contracten met klanten en leveranciers op orde heeft. Neem acties om ommissies op te lossen.

Leg ‘geldstromen’ en juridische verhoudingen tussen vennootschappen juridisch goed en op zakelijke gronden vast, zodat een curator daar mogelijk later geen problemen over kan maken. Denk hierbij ook aan rekeningcourantovereenkomsten, managementovereenkomsten, notulen, geldleningen etc. Schakel hierbij op tijd juridische deskundigheid in.
 
2. Wees voorzichtig met nieuwe verplichtingen.
De verleiding zal aanwezig kunnen zijn om nieuwe verplichtingen aan te gaan in de hoop het tij te kunnen keren. Wees hier voorzichtig mee. Uw klant zal bij voorkeur alleen nieuwe verplichtingen aan moeten gaan die in het plan passen en waarvan duidelijk is dat de onderneming die zal kunnen nakomen en eventueel verhaal zal kunnen bieden voor de schade.
 
3. Voorkom selectieve betalingen.
Uitgangspunt is dat het een bestuurder vrij staat een eigen afweging te maken wanneer en welke schuldeiser wordt voldaan. Selectieve betaling – waarbij een latere schuldeiser eerder betaald krijgt dan een eerdere – is dus niet altijd onrechtmatig. Sommige zakelijke relaties zijn immers belangrijker voor het voortbestaan van de onderneming dan andere. Leg dit vast. Selectieve betaling kan tot bestuurdersaansprakelijkheidsrisico’s leiden als de activiteiten van de vennootschap worden beëindigd en de onderneming niet over voldoende middelen beschikt om alle schuldeisers te voldoen. Het maken van goede afspraken met alle relaties, of het nu leveranciers of afnemers zijn, is essentieel. Wees transparant en leg de gemaakte afspraken schriftelijk vast.
 
4. Maak gebruik van de steunmaatregelen.
Het kabinet heeft een breed scala aan steunmaatregelen in het leven geroepen. Denk aan de tijdelijke regeling tegemoetkoming loonkosten en uitstel van betaling van belasting en boetes en extra financieringsmogelijkheden. Op onze website vindt u hierover meerdere artikelen. Maak hier tijdig gebruik van en bespreek de mogelijkheden met uw klant.
 
5. Denk na over mogelijkheden van reorganisatie of inkrimping.
Om een faillissement af te wenden kan nagedacht worden over mogelijkheden om in ‘afgeslankte’ vorm met de onderneming door te gaan. Wellicht met gedeeltelijke verkoop van activiteiten om een goede doorstart te maken (eventueel na een faillissement). Voorkom ook daarbij selectieve betalingen en aansprakelijkheidsrisico’s.

Ook de positie van het personeel zal hierbij beoordeeld kunnen worden. Mogelijk is ontslag onontkoombaar en nodig om het hiervoor genoemde plan te kunnen realiseren. Schakel hierbij tijdig juridisch advies in, ook in verband met mogelijke gevolgen voor de NOW regeling indien daarvan gebruik wordt gemaakt.
 
6. Vraag tijdig surseance van betaling of faillissement aan, voorkom benadeling van schuldeisers (Paulianeus handelen).
Wanneer de bestuurder voorziet dat de vennootschap wegens een liquiditeitstekort haar schulden niet meer kan betalen, is het te overwegen om surseance van betaling aan te vragen bij de rechter. Feitelijk wordt dan uitstel van betaling verleend. Samen met een bewindvoerder, die door de rechtbank wordt benoemd, heeft de bestuurder dan iets meer tijd om orde op zaken te stellen en een eventueel faillissement te voorkomen. Er moet dan wel levensvatbaarheid van de onderneming zijn en een goed plan van aanpak.
Wanneer de vennootschap in een situatie verkeert waarin zij is opgehouden met betalen, dient het faillissement te worden aangevraagd. Het ‘in de lucht houden’ van een verlieslatende onderneming, kan bestuurdersaansprakelijkheidsrisico’s met zich brengen.

Enkele tips om het risico op bestuurdersaansprakelijkheid te beperken:
 
  • Deponeer de jaarrekeningen van de vennootschap op tijd.
  • Zorg dat de administratie op orde is. Ook in een hectische periode voorafgaand aan faillissement, is het belangrijk hier aandacht aan te blijven besteden.
  • Keer geen dividend uit waarvan duidelijk is dat de vennootschap dit eigenlijk niet kan betalen. Ga ook niet vlak voor een faillissement over tot bijvoorbeeld een flinke verhoging van de managementvergoeding.
  • Verkoop alleen activa of bezittingen van de vennootschap als daar een marktconforme prijs voor wordt betaald en leg dit goed vast.
  • Verricht geen handelingen kort voor een dreigend faillissement die tot benadeling van schuldeisers kan leiden (Paulianeus handelen). Als een DGA bijvoorbeeld kort voor het faillissement alleen zijn eigen managementfee betaalt, of bijvoorbeeld instemt met door de vennootschap te verstrekken zekerheden voor een derde partij, dan zal de curator daar zeker een probleem van maken als er een faillissement volgt. Bij twijfel in dergelijke situaties; niet doen. 

Tot slot

Win tijdig juridisch en financieel advies in om risico’s op bestuurdersaansprakelijkheid te beperken. Wij kunnen u helpen met het maken van een plan, het beoordelen of vastleggen van contracten, het vastleggen van afspraken met klanten, leveranciers en andere zakelijke relaties of het kijken naar financieringsmogelijkheden. Mocht u nader advies wensen dan kunt u contact opnemen met
mr Jaco Hoksbergen of Marco Kastelein.
  
Bron: mede ontleend aan artikel van De Clercq advocaten en notarissen

Meer weten?

mr. Jaco Hoksbergen

Corona en voorkomen van bestuurdersaansprakelijkheid

bedrijfsjurist | registermediator

hoksbergen@auxiliumadviesgroep.nl 033 433 72 17
  • bedrijfsopvolging
  • ondernemingsrecht
  • contractenrecht
  • mediation
  • begeleiding aan- en verkoop ondernemingen

Marco Kastelein

Corona en voorkomen van bestuurdersaansprakelijkheid

bedrijfsadviseur

kastelein@auxiliumadviesgroep.nl 033 433 72 17
  • financieren
  • bijzonder beheer
  • bedrijfsovername
23-04-2020