Wilsonbekwaamheid van de ondernemer

Wilsonbekwaamheid van de ondernemer

Zorg dat de zaken op tijd goed geregeld zijn. Iedereen is gebaat bij, dan wel in zekere mate afhankelijk van, een goed en vlot lopende onderneming, zeker als de ondernemer dit zelf niet meer kan.
Pagina afdrukken

Helpdeskvraag

Mijn klant is dga (100%) en heeft een transportonderneming. Hij is gehuwd in gemeenschap van goederen. Zijn echtgenote werkt al sinds jaar en dag mee in de onderneming en is volledig op de hoogte van het reilen en zeilen. De man moet over enkele maanden een risicovolle operatie ondergaan. Is zijn echtgenote, nu man en vrouw gehuwd zijn (zelfs in gemeenschap van goederen), bevoegd om de privé en zakelijke belangen voort te zetten mocht de man na de operatie wilsonbekwaam zijn (bijvoorbeeld als hij in een coma geraakt)?


Antwoord

Wanneer de man voor onbepaalde tijd wilsonbekwaam is, wordt het belangrijk te weten wie bevoegd is om namens hem op te treden. Een eventuele (zaken)partner is niet van rechtswege bevoegd. Gehuwd of niet: het doet in dit geval niet ter zake. Hoe kan ervoor worden gezorgd dat de vrouw, die volledig op de hoogte lijkt te zijn van de onderneming, ook daadwerkelijk het juiste juridische ‘jasje’ krijgt zodat zij ook rechtsgeldige beslissingen kan nemen.

Levenstestament

Een levenstestament is een (meestal in notarieel vorm opgesteld) document waarin zaken worden vastgelegd voor het geval dat een persoon door ziekte of ongeval (plotseling) niet meer in staat is om de eigen belangen goed waar te nemen. In een levenstestament wordt een gevolmachtigde aangewezen die bevoegd wordt om financiële beslissingen te nemen. Daarnaast kunnen in een levenstestament allerlei medische en persoonlijke wensen en verzoeken vastgelegd worden. Het ligt dus voor de hand dat de man een levenstestament laat opstellen en de vrouw daarin de volmacht geeft. Maar is dit genoeg?


Continuïteit van de onderneming

Bij ziekte van een ondernemer is het belangrijk om te regelen dat de continuïteit van de onderneming gewaarborgd is. Wie wordt het aanspreekpunt voor leveranciers en klanten? Wie is rechtsgeldig bevoegd om bijvoorbeeld een werknemer te ontslaan of een huurcontract voor een nieuw bedrijfspand te ondertekenen? Wie stelt de jaarrekening vast? Wie regelt de overboekingen van de BV naar privé? Wie voert het feitelijke bestuur? Dit zijn zowel vragen van juridische als feitelijke aard. De echtgenote is voldoende op de hoogte om het stokje van haar man, al dan niet tijdelijk, over te nemen. Maar heeft zij ook de juridische bevoegdheid om bijvoorbeeld arbeids- en onderhoudscontracten te ondertekenen of nieuwe vrachtwagens aan te kopen?


Statuten van de onderneming

Het advies in deze casus is om niet alles te willen regelen in een levenstestament. Dit document is eigenlijk meer geschikt voor het regelen van de privébelangen. Kijk eens naar de bestaande documenten, zoals de statuten van de onderneming en eventuele aandeelhoudersbesluiten. Breng in kaart welke voorzieningen misschien al zijn getroffen om de juridische continuïteit door te laten lopen. Zo bevatten alle statuten een regeling over belet- en ontstentenis: wie heeft het bestuur als een bestuurder afwezig is? Wat zeggen de statuten op dit punt? Veel statutaire belet-regelingen geven de mogelijkheid om elk jaar door de algemene vergadering van aandeelhouders een vervangende bestuurder aan te wijzen. Bieden de statuten deze mogelijkheid dan is het natuurlijk zonde om hier geen gebruik van te maken.

Op tijd de zaken regelen

Zijn we er dan? Nee! De dga uit onze casus heeft namelijk nog een ‘pet’ op: die van aandeelhouder.  Ook deze rol moet opgevangen worden door bijvoorbeeld een aandeelhoudersvolmacht te geven. De statuten moeten wel de mogelijkheid bieden tot het geven van een aandeelhoudersvolmacht (aan een niet-medeaandeelhouder). De dga uit deze casus is op tijd om de zaken nog te regelen voordat hij de operatiekamer in gaat. Maar het is voor iedereen natuurlijk goed om eens na te denken of zijn zaken in een dergelijke situatie goed geregeld zijn. Voor een ondernemer is het een must om na te gaan wat er al is geregeld en wat niet. Een ondernemer heeft immers een extra verantwoordelijkheid naar zijn medevennoten, zijn medewerkers, zijn klanten én niet in de laatste plaats zijn gezin. Zij zijn allen gebaat bij, dan wel in zekere mate afhankelijk van, een goed en vlot lopende onderneming.

Meer weten?

mr. Fenna Maertens

Wilsonbekwaamheid van de ondernemer

estate planner | jurist

maertens@auxiliumadviesgroep.nl 033 433 72 17
  • familie- en erfrecht
  • huwen en scheiden

mr. Maartje Mathijsen-Molenkamp

Wilsonbekwaamheid van de ondernemer

estate planner | advocaat

mathijsen@auxiliumadviesgroep.nl 033 433 72 17
  • anbi regime
  • familie- en erfrecht
  • complexe nalatenschappen
  • huwelijksvermogensrecht
  • succesierecht
  • erfbelasting schenkingen
07-03-2019